سرویس سالانهٔ کولر گازی؛ چه زمانی و چگونه؟
کولر گازی گاز مصرف نمیکند؛ اگر هر سال نیاز به شارژ دارد یعنی نشتی دارید. راهنمای کامل سرویس سالانه، کارهایی که خودتان میتوانید انجام دهید و کارهایی که نباید.
بهترین زمان سرویس چه موقع است؟
پاسخ کوتاه: اواخر بهار، پیش از شروع گرمای جدی — تقریباً اردیبهشت. دو دلیل دارد. اول اینکه دستگاه چند ماه خاموش بوده و گرد و غبار روی کویل و فیلتر نشسته است. دوم اینکه از اواسط خرداد تعمیرکارها پر میشوند و هم نوبت دیرتر میرسد و هم هزینه بالاتر میرود. اگر از کولر برای گرمایش زمستانی هم استفاده میکنید، یک بازرسی سبک در اوایل پاییز هم منطقی است.
برای دستگاهی که روزانه بیش از هشت ساعت کار میکند یا در محیط پرگرد و غبار نصب شده، سالی یک بار کافی نیست و بهتر است سرویس را به دو نوبت در سال برسانید.
کارهایی که خودتان میتوانید انجام دهید
پیش از هر کاری، دستگاه را از پریز بکشید یا فیوز مربوط را قطع کنید.
- فیلترهای پنل داخلی: درپوش را بالا بزنید، فیلترهای مشبک را بیرون بکشید و با آب ولرم و کمی مایع ظرفشویی بشویید. کاملاً در سایه خشک کنید و بعد جا بزنید. فیلتر مرطوب، بوی نامطبوع و کپک میسازد. این کار را در فصل کارکرد هر دو تا چهار هفته یک بار تکرار کنید.
- پرههای خروجی و بدنه: با دستمال نمدار تمیز کنید؛ از حلال و مواد شوینده قوی استفاده نکنید.
- مسیر یونیت خارجی: برگ، پلاستیک و گرد و خاک اطراف را جمع کنید و مطمئن شوید حداقل ۳۰ سانتیمتر فضای آزاد در اطراف و بالای دستگاه وجود دارد. یونیت خفهشده در کنج بسته، هم بازدهی کمتری دارد و هم زودتر خراب میشود.
- خروجی لولهٔ درین: ببینید آب تخلیه بهراحتی خارج میشود یا نه. گرفتگی این لوله شایعترین علت چکه کردن آب از پنل داخلی است.
- ریموت: باتریها را در ابتدای فصل تعویض کنید.
کارهایی که باید به تعمیرکار بسپارید
شستوشوی کویل
کویل داخلی و خارجی با پوشش نایلونی و واترجت فشار پایین بههمراه شویندهٔ مخصوص شسته میشوند. فشار زیاد پرههای نازک آلومینیومی را خم میکند و جریان هوا را برای همیشه کاهش میدهد. پرههای خمشده را با «شانهٔ فین» صاف میکنند. کویل کثیف میتواند بهتنهایی ده تا پانزده درصد از بازدهی سرمایش را از بین ببرد.
بررسی مبرد
این را جدی بگیرید: کولر گازی مبرد را مصرف نمیکند. مدار سرمایش بسته است و اگر گاز کم شده، یعنی جایی نشتی دارد — معمولاً در اتصالات فلر، رایزر یا خود کویل. تعمیرکاری که هر سال «شارژ گاز» میکند و دنبال نشتی نمیگردد، فقط دارد مشکل را به سال بعد موکول میکند. کار درست این است که ابتدا نشتی با کفصابون یا نشتیاب پیدا و رفع شود، سپس مدار خلأ (وکیوم) شود و بعد شارژ بهاندازهٔ پلاک دستگاه انجام گیرد.
فشار سمت مکش هم به دمای محیط و نوع مبرد بستگی دارد و قضاوت دربارهٔ آن فقط با گیج مانیفولد و توسط فرد آموزشدیده ممکن است. عدد حفظی برای این کار وجود ندارد.
بخش برقی
سرویس کامل شامل بررسی خازن راهانداز، سفت کردن اتصالات ترمینال، اندازهگیری جریان کاری کمپرسور و مقایسهاش با عدد پلاک دستگاه، و کنترل سلامت عایق لولهها است. عایق پارگیدار روی لولهٔ مسی باعث اتلاف سرما و عرق کردن لوله میشود.
نشانههایی که میگویند همین حالا سرویس لازم است
- کاهش تدریجی سرمایش: اگر دستگاه مثل سال قبل خنک نمیکند، اول کویل کثیف و فیلتر گرفته را بررسی کنید، بعد سراغ گاز بروید.
- چکه کردن آب از پنل داخلی: تقریباً همیشه گرفتگی یا شیب نادرست لولهٔ درین است.
- یخ زدن لولهٔ مسی یا کویل: نشانهٔ کمبود مبرد یا کاهش شدید جریان هوا. دستگاه را خاموش کنید؛ ادامهٔ کار در این حالت به کمپرسور آسیب میزند.
- بوی نامطبوع هنگام روشن شدن: رشد قارچ و باکتری روی کویل مرطوب. شستوشوی تخصصی لازم است.
- صدای غیرعادی: صدای فلزی یا لرزش شدید یونیت خارجی میتواند از شل شدن پیچهای پایه یا خرابی بلبرینگ فن باشد.
- پرش فیوز هنگام راهاندازی: معمولاً خازن ضعیف یا مشکل در کمپرسور؛ خودتان فیوز را مکرراً وصل نکنید.
عادتهایی که عمر دستگاه را بیشتر میکنند
- دما را روی ۲۴ تا ۲۶ درجه تنظیم کنید. پایین آوردن ترموستات تا ۱۸ درجه، اتاق را سریعتر خنک نمیکند و فقط مصرف برق را بالا میبرد.
- محافظ ولتاژ نصب کنید، بهویژه برای مدلهای اینورتر که برد الکترونیکی گرانقیمتی دارند.
- پس از خاموش کردن، حداقل سه دقیقه صبر کنید تا دوباره روشن کنید؛ راهاندازی پشتسرهم به کمپرسور فشار میآورد.
- در پایان فصل، دستگاه را چند ساعت روی حالت فن بگذارید تا داخل کویل کاملاً خشک شود، سپس آن را از برق بکشید.
- روی یونیت خارجی سایبان بگذارید، اما هرگز آن را کامل نپوشانید؛ دستگاه به جریان هوای آزاد نیاز دارد.
جمعبندی
سرویس سالانه هزینهٔ نسبتاً کمی دارد و در مقابل، هم مصرف برق را پایین نگه میدارد و هم از خرابیهای پرهزینهٔ کمپرسور و برد جلوگیری میکند. فیلتر و اطراف یونیت خارجی کار خودتان است؛ کویل، مبرد و بخش برقی کار متخصص. اگر هم به این نتیجه رسیدید که دستگاه قدیمیتان بیشتر از ارزشش هزینهٔ تعمیر میبرد، مدلهای کممصرف امروزی را در دستهبندی کولر گازی چارسومارکت ببینید.
